Zmiany w programie ,,Czyste Powietrze" - Pierwszy pakiet już w lipcu!

dom przed i po termomodernizacji z dofinansowaniem z programu Czyste Powietrze - wizualizacja.

Resort Ministerstwa Klimatu i Środowiska we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planują wprowadzić pierwsze zmiany w programie ,,Czyste Powietrze” jeszcze w lipcu 2026 roku, lecz na tą chwilę, nie jest znana dokładna data.

Nowa reforma programu ,,Czyste Powietrze” jest odpowiedzią na rzeczywiste problemy, z jakimi borykali się beneficjanci podczas ubiegania się o dotację. Nie będzie to jednak całkowita przebudowa programu, lecz tylko usprawnienie i dostosowanie do aktualnych i realnych potrzeb prowadzenia inwestycji termomodernizacyjnych.

Nowe zmiany w programie ,,Czyste Powietrze” podzielone zostały na etapy. Pierwszy wakacyjny pakiet obejmie część zmian dotyczących problemów, jakie napotykano w trakcie realizacji dotacji - zgłaszane przez samorządy, branżę budowlaną, organizacje społeczne, jak również samych beneficjentów. Przyszłe zmiany w programie ,,Czyste Powietrze” to efekt odbytych konsultacji społecznych dotyczących programu, a pakiet zmian to następstwa ponad 1300 uwag dotyczących funkcjonowania aktualnie programu. Część z tych zmian przełoży się na konkretne poprawki dotyczące nowych zasad przyznawania dotacji.

SPIS TREŚCI:

  1. Jaki jest cel nowych zmian w programie Czyste Powietrze?
  2. Czyste Powietrze – 4 najważniejsze lipcowe zmiany w programie
    1. Skrócenie wymaganego okresu posiadania nieruchomości
    2. Wyższe kwoty dotacji na część prac termomodernizacyjnych
    3. Ułatwienia w potwierdzeniu trwałego odłączenia nieefektywnego źródła ciepła
    4. Wydłużanie terminu na realizację prefinansowania
  3. Podsumowanie



1. Jaki jest cel nowych zmian w programie ,,Czyste Powietrze”?

Celem nowych zmian w programie „Czyste Powietrze” jest uproszczenie zasad uczestnictwa poprzez złagodzenie części obowiązujących wymagań. Wprowadzone rozwiązania mają zwiększyć dostępność programu dla szerszego grona beneficjentów oraz ograniczyć formalności i procedury związane z ubieganiem się o dofinansowanie.

Główny cel ochrony środowiska pozostaje niezmienny, jest nim redukcja emisji smogu poprzez polepszenie efektywności energetycznej domów. Zastosowanie nowych zmian w programie „Czyste Powietrze” to ukłon w stronę jak największej liczby beneficjentów chcących zmodernizować swoje domostwa. Lipcowe zmiany obejmą rozwiązania, które nie są tak złożone i można wdrożyć je szybko.

2. „Czyste Powietrze” – 4 najważniejsze lipcowe zmiany w programie

(1) Skrócenie wymaganego okresu posiadania nieruchomości (w wybranych przypadkach)

Złagodzenie wymogu co do okresu posiadania nieruchomości z trzech lat do jednego roku (w wybranych przypadkach), to ważna i oczekiwana zmiana.

Obecnie, osoby ubiegające się o dofinansowanie muszą być właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości przez okres co najmniej trzech lat. Wyjątek stanowią domy nabyte w ramach spadku. Narzucone przepisy miały na celu ograniczenie nadużyć, lecz stały się pułapką dla wielu inwestorów, którzy zakupili starsze domy, planując w nim szybką termomodernizację. Długi okres posiadania prawa własności dla nieruchomości znacząco ograniczał dostęp do wsparcia.

Przygotowywana modyfikacja ma zmniejszyć jedną z najczęstszych barier ograniczającej wejście do programu. Nowa zmiana, będzie szczególnie istotna dla posiadaczy niedawno zakupionych nieruchomości planujących rozpocząć termomodernizację budynku w krótkim czasie od jej zakupu.

termomodernizacja budynku - wymiana stolarki drzwiowej.

(2) Wyższe kwoty dotacji na część prac termomodernizacyjnych

Podniesienie maksymalnych kwot dotacji dla wybranych prac modernizacyjnych to konieczność dla lepszego dostosowania programu do rzeczywistych kosztów inwestycji. Obecna tabela maksymalnych kosztów jednostkowych obowiązująca od lipca 2025 roku miała zapobiec zawyżaniu cen, jak i ujednoliceniu zasad rozliczania umów. W praktyce pozwoliła również na oszacowanie budżetu, który pozwolił obliczyć rzeczywistą kwotę dotacji.

Opracowywana zmiana jest odpowiedzią na rosnące koszty cen usług wykonawczych oraz materiałów budowlanych, gdzie dotychczasowy poziom wsparcia nie był rzeczywisty do aktualnych wydatków. Realna opłacalność inwestycji jest uzależniona od tego, które limity zostaną podniesione. Czy większe wsparcie będzie dotyczyć ocieplania budynków, wymiany stolarki otworowej, czy też innych elementów modernizacji? To również ważna wiedza dla branży budowlanej.

Pełna lista kosztów kwalifikowanych nie została jeszcze opublikowana, lecz wyraźnym celem jest dopasowanie wsparcia do rzeczywistych wydatków inwestycji. Na chwilę obecną to jedna z niewiadomych lipcowego pakietu zmian.

(3) Ułatwienia w potwierdzeniu trwałego odłączenia nieefektywnego źródła ciepła

W planach lipcowych zmian jest także rozszerzenie katalogu osób uprawnionych do potwierdzania trwałego odłączania źródeł ciepła i przewodów kominowych. W planach resortu jest dopuszczenie do uprawnień także osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane. Nowe rozwiązanie ma zwiększyć dostępność osób uprawnionych do formalnego potwierdzenia przeprowadzonych prac.

Obecnie, aby rozliczyć inwestycję do dofinansowania, należy udokumentować, iż stare źródło ciepła zostało rzeczywiście odłączone z użytkowania, w tym również odłączono związane z nim przewody kominowe. W niektórych częściach kraju występowały braki kadrowe wśród osób, które są uprawnione do wystawiania takich potwierdzeń. Często doprowadzało to do problemów reorganizacyjnych. Dotychczas zgłaszane były często sytuacje, gdzie beneficjenci po zakończeniu prac demontażowych dodatkowo musieli poszukiwać osób posiadających wymagane uprawnienia, co oznaczało nie tylko wydłużony czas do rozliczenia inwestycji, ale również związane z tym dodatkowe koszty.

Nowa zmiana nada praktyczne zmiany w ubieganiu się o dotację, zwiększając dostępność osób mogących formalnie potwierdzić wykonanie prac.

(4) Wydłużenie terminu na realizację prefinansowania

Ostatnią z planowanych w lipcu zmian w programie „Czyste Powietrze” jest wydłużenie terminu na realizację przedsięwzięcia po wypłacie zaliczki w ramach prefinansowania z obecnych 120 do 180 dni. Beneficjenci zyskują dodatkowe dwa miesiące na przeprowadzenie prac oraz rozliczenie inwestycji.

Wydłużenie czasu na rozliczenie inwestycji to odpowiedź na zgłaszane w tej sprawie problemy, gdzie termin był trudny do dotrzymania, zwłaszcza w bardziej złożonych przedsięwzięciach lub kiedy inwestycja była uzależniona od warunków pogodowych, takich jak ocieplanie ścian, wykonywanie elewacji, pracach dachowych oraz wymiany stolarki okiennej.

3. Podsumowanie

Wakacyjny – lipcowy pakiet zmian, nie zamyka końca przekształceń w programie ,,Czyste Powietrze”. Drugi etap zmian planowany jest w późniejszym terminie i obejmie bardziej złożone modyfikacje. Wiele rozwiązań o charakterze systemowym i organizacyjnym wciąż jest analizowanych i konsultowanych, jak te dotyczące m.in. listy wykonawców, czy sposobu finansowania audytów energetycznych, to wciąż najbardziej oczekiwane rozwiązania przez beneficjentów.

Jak zapowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska planowanych jest przeprowadzenie wiele potrzebnych korekt. W tym roku zaplanowanych jest tylko część zmian, a pozostałe będą wdrażane w 2027 roku. Niektóre, wymagają uzgodnienia z instytucją finansującą program, jaką jest Europejski Bank inwestycyjny.

Przeczytaj także: